فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

637

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

شدن نمود ، - غَثياً و غَثيَاناً تِ النَّفْسُ : حال او بهم خورد و حالت تهوّع به خود گرفت . الغُثَاء - [ غثو ] : كف روى آب ، برگهاى خشكيده درخت كه با كف سيلاب آيد . الغُثَّاء - [ غثو ] : مُرادف ( الغُثَاء ) است . الغَثَّة - [ غثّ ] : « شاةٌ غَثَّةٌ » : گوسفند لاغر . الغَثْرَاء - مؤنث ( الأَغْثَر ) است : ، - ( ح ) : كفتار . الغُثْرَة - رنگ تيره و سرخ كه مايل به سبز باشد . الغُثْمَة - رنگ سپيدى كه مايل به سياهى باشد . غَثِي - - غَثْياً [ غثي ] الكلامَ : سخن را متنوع كرد ، - غَثىً تِ الأَرْضُ بِالنَّبَاتِ : زمين سرسبز و پر از گياه شد . الغَثيث - [ غثّ ] : لاغر و ناتوان ؛ « غَثِيثُ الْجَرْحِ » : چركى كه در زخم مانده و فاسد و كهنه شده باشد . غَدَّ - - غَدّاً [ غدّ ] : غُده درآورد ، - البَعيرُ : شتر غده درآورد يا طاعون گرفت . غُدَّ - مرادف ( غَدَّ ) است . الغَدُ - [ غدو ] : فردا ؛ « فِى الْغَد » : فردا ؛ « بَعْدَ غدٍ » : پس فردا . غَدَا - - غُدُوّاً [ غدو ] : آن مرد سپيده دم رفت ، خارج شد ، بيرون رفت ، اين كلمه گاهى به معناى ( صَارَ ) كه از افعال ناقصه است مىآيد ، - غُدُوّاً وَغُدْوَةً عَلَيه : بامدادان برخاست و روانه شد . غَدَّى - تَغْدِيَةً [ غدو ] الرجُلَ : به او صبحانه خورانيد . الغَدَاء - ج أغْدِيَة [ غدو ] : نهار ( خوراك نيمهء روز ) در مقابل ( العَشَاء ) : كه شام شب است . الغَدَاة - ج غَدَوَات [ غدو ] : سپيده دم . غَدَارِ - بالبناء على الكسر : به معناى ناسزاگوئى به زن است . الغَدَّار - بسيار بىوفا ( اين كلمه در مذكر و مؤنث يكسان به كار برده مىشود ) ؛ « رَجُلٌ غَدّارٌ » : مرد بىوفا ؛ « امْرَأَةُ غَدَّارٌ و غَدَّارَةٌ » : زن بىوفا . الغُدَارَة - باقى ماندهء چيزى . الغَدَّارَة - ج غَدَّارات ( اع ) : نوعى اسلحهء گرم ، پارابلوم . الغُدَاف - ج غِدْفان ( ح ) : كلاغى تنومند كه دو بالِ بزرگ دارد ، - ( ح ) : پرنده اى به شكل كركس كه پرهاى بسيار دارد ، موى سياه و بلند ، بالِ سياه . الغُدَّة - ج غُدَد و غَدَائِد [ غدّ ] : دانه يا پاره گوشتى سفت كه ميان پوست و گوشت بدن انسان پديد آيد و باعث بيمارى شود ، دستگاهى است در بدن انسان كه مواد خاصّى مانند لعاب و اشك از آن خارج مىشود از قبيل غده‌هاى هاضمه ، غده‌هاى لعابى و غده‌هاى تناسلى و غده‌هاى عرقزا و جُز آنها ، - ج غُدَد : بيمارى طاعون كه در شتران پديد آيد ، - غَدَائِد : كالا ، مقدارى از مال . غُدِّدَ - [ غدّ ] : غده درآورد . الغَدَد - ج غِدَاد : بيمارى طاعون شتر . الغُدَدَة - ج غُدَد : بيمارى طاعون شتر . غَدَرَ - - غَدْراً و غَدَرَاناً الرجُلَ و به : با او بيوفائى و پيمان شكنى كرد . غَدِرَ - - غَدْراً و غَدَرَاناً الرجُلَ و به : مرادف ( غَدَر ) است ، - غَدَراً عَنْ اصْحَابه : از دوستان و ياران خود عقب ماند ، - الرَّجُلُ : آن مرد از آبگير آب نوشيد ، - المَكَانُ : آن مكان سنگلاخ شد . الغُدَر - بسيار بيوفا . اين كلمه در ناسزا گفتن به مرد به كار مىرود : ( يا غُدَرْ ) : اى بىوفا و در جمع نيز گفته مىشود ( يا آلَ غُدَر ) : اى بيوفايان . الغَدَر - مص ، زمين سخت و پر از سنگ ، سنگ و درخت ، آنچه كه از چيزى باقى مانده باشد . گل و لاى ته رودخانه هنگامى كه آب فرو نشيند . الغُدْرَة - آنچه كه از چيزى باقى مانده باشد . الغُدَرَة - مرادف ( الغَدَّار ) است . الغَدَرَة - مرادف ( الغُدْرَة ) است . الغَدَف - نعمت و بركت و رفاه . غَدَقَ - - غَدْقاً المكانُ : زمين آبيارى و پر بركت شد . غَدِقَ - - غَدَقاً تْ عينُ الماءِ : آب چشمه فراوان و گوارا شد ، - المَطَرُ : قطره‌هاى باران بسيار زياد شد . الغَدَق - مص ، آب فراوان . الغَدِق - من الأَمكنة : زمين و جائى كه در آن آب فراوان باشد . الغَدِقَة - من عيون الماء : چشمهء آب گوارا و فراوان . الغُدْوَة - ج غُدًى و غُدوّ [ غدو ] : سپيده دم ، آغاز روز ، پگاه . الغَدُور - ج غُدُر : آنكه بسيار بيوفا باشد ؛ « رجُلٌ غَدُورٌ » : مرد بىوفا و « امْرَأَةٌ غَدُورٌ » : زنِ بىوفا . الغَدَوِيّ - [ غدو ] : منسوب به ( الغَد ) است . غَدِىَ - - غَداً [ غدو ] : آن مرد صبحانه خورد . الغَدِيّ - [ غدو ] : منسوب به ( الغَد ) است . الغَدْيَا - [ غدو ] : مؤنّث ( الغَدْيَان ) است . الغَدْيَان - [ غدو ] : آنكه در بامداد صبحانه خورد . الغُدَيَّة - [ غدو ] : مصغر ( الغَدَاة ) است . الغَدِيَّة - ج غَدَايا و غدِيَّات [ غدو ] : مُرادف ( الغُدْوَة ) است . الغَدِير - ج غُدُر و غُدْر و غُدْران و أَغْدِرَة : رودخانه ، باقيماندهء آب سيل ، پاره اى گياه . الغِدِّير - مرادف ( الغَدَّار ) است . الغَدِيَرة - ج غَدَائِر : گيسوى بافتهء زن . غَذَا - - غَذْواً [ غذو ] الطعامُ الصبيَّ : غذا كودك را سير كرد ، - الرَّجُلَ بِالطَّعَام : او را غذا خورانيد ، - الرَّجُلُ : آن مرد شتابيد ، - الفَرَسُ : اسب با شتاب گذشت . غَذَّى - تَغْذِيَةً الرجُلَ : به آن مَرد غذا داد ، او را پرورانيد . الغِذَاء - ج أَغْذِيَة [ غذو ] : غذا و خوراك و نوشيدنى . الغَذَوِيّ - [ غذو ] : بچّه كه در جنين